Bir zamanlar dosyaları saniyeler içinde aktaran USB belleğiniz artık 2 GB'lık bir videoyu kopyalarken on dakika mı bekletiyor? Yalnız değilsiniz. USB bellek yavaş kopyalama hızı şikâyeti, taşınabilir depolama kullanan hemen herkesin karşılaştığı klasik bir sorun. İyi haber şu: çoğu durumda bellek bozulmuş değil, sadece yapılandırması ya da kullanım koşulları bozulmuş oluyor.
İlk sorulması gereken soru bu. Çünkü çoğu kullanıcı belleğinin ilk günkü hızını hatırlamaz, sadece "eskiden daha hızlıydı" izlenimiyle hareket eder. Ölçmeden teşhis koymak zor.
Nasıl ölçülür? En basit yöntem, 1-2 GB büyüklüğünde tek bir dosyayı belleğe kopyalayıp Windows'un gösterdiği hızı izlemek. Tek dosya kullanmanız önemli, çünkü binlerce küçük dosya her koşulda yavaş aktarılır; bu bir arıza değil, dosya sisteminin doğası.
Kabaca beklenmesi gereken değerler:
| Bağlantı | Tipik yazma hızı | Bu hızın altındaysa |
|---|---|---|
| USB 2.0 bellek | 5-15 MB/s | Normal sayılır, port sınırı |
| USB 3.0 giriş seviyesi | 15-40 MB/s | Ucuz bellek olabilir |
| USB 3.0 kaliteli bellek | 60-150 MB/s | Sorun aranmalı |
USB 3.0 belleğiniz 8 MB/s yazıyorsa, ilk şüpheli belleğin kendisi değil; taktığınız porttur.
Evet, ihtimal yüksek. Mavi renkli iç kısma sahip portlar USB 3.0, siyah olanlar genelde 2.0'dır. Masaüstü bilgisayarlarda kasanın ön panelindeki portlar bazen anakarta düzgün bağlanmamış ya da 2.0 hattına takılı olur. Arka paneldeki portları denemek tek başına sorunu çözebilir.
Ya USB hub kullanıyorsam? Harici besleme almayan hublar, üzerindeki tüm cihazlarla bant genişliğini ve akımı paylaşır. Kopyalama testini mutlaka doğrudan bilgisayara takarak yapın.
Ciddi biçimde etkiliyor. Fabrika çıkışı çoğu bellek FAT32 ile gelir; bu, uyumluluk için iyi ama 4 GB üzeri dosyaları hiç kabul etmez ve büyük dosyalarda verimsizdir. Seçenekleri karşılaştıralım:
| Dosya sistemi | Güçlü yönü | Zayıf yönü | Kime uygun |
|---|---|---|---|
| FAT32 | Her cihaz okur (TV, araç teybi, konsol) | 4 GB dosya sınırı, büyük dosyada yavaş | Medya oynatıcılarla kullananlar |
| exFAT | Boyut sınırı yok, büyük dosyada hızlı | Kurtarma araçları daha kısıtlı | Windows + Mac birlikte kullananlar |
| NTFS | Günlükleme, izinler, sıkıştırma | Mac'te yazma sorunlu, bellekte yazma yükü fazla | Sadece Windows kullananlar |
Öneri: Büyük dosya taşıyorsanız exFAT, tahsis birimi boyutu 128 KB. Küçük binlerce dosya taşıyorsanız 32 KB civarı daha mantıklı. Formatlarken "Hızlı biçimlendirme" kutusunun işaretini kaldırmak, bozuk sektörlerin işaretlenmesini sağlar ama işlem uzun sürer.
Birkaç tanesi var ve denemeye değer:
Antivirüsün etkisi var mı? Var. Gerçek zamanlı koruma, kopyalanan her dosyayı tarar. Çok sayıda küçük dosyada bu, aktarımı yarı yarıya yavaşlatabilir. Güvendiğiniz bir aktarım için taramayı kısa süre kapatmak fark yaratır; ama bilinmeyen bir kaynaktan gelen dosyalarda bunu yapmayın.
NAND hafıza hücrelerinin yazma ömrü sınırlıdır. Şu belirtiler kötü habercisidir:
Bu belirtilerden ikisi birden varsa, uğraşmayı bırakıp içindeki veriyi kurtarmaya odaklanın. Flash bellekler kademeli değil, ani ölür.
Pratik bir yol haritası: önce arka paneldeki USB 3.0 portuyla tek büyük dosya testi yapın. Hız normalse sorun yok, sadece küçük dosyalarla uğraşıyordunuz. Hız düşükse disk kontrolünü çalıştırın, belleği %80'in altına indirin, antivirüs etkisini test edin. Hâlâ yavaşsa verileri yedekleyip exFAT ile hızlı biçimlendirme kapalı